บริการจัดการอาคาร ทำไมต้องติดตั้งระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง

บริการจัดการอาคาร ทำไมต้องติดตั้งระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง หัวกระจายน้ำดับเพลิงไม่เพียงสามารถป้องกันชีวิตแต่ยังช่วยลดความสูญเสียของทรัพย์สินอันมีค่า ซึ่งในกรณีที่เกิดเพลิงไหม้ ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงหรือสปริงเกอร์จะทำงานอัตโนมัติ โดยจะช่วยลดความร้อนอย่างรวดเร็ว และดับเพลิงได้อย่างมีประสิทธิภาพ หรือช่วยลดความรุนแรงของเพลิงก่อนจะลุกลามไปยังจุดอื่นๆ จนยากจะควบคุมได้ จากการทดสอบอาคารที่ไม่มีระบบสปริงเกอร์ หากเกิดเพลิงไหม้จะเกิดความสูญเสียมากกว่าอาคารที่มีระบบสปริงเกอร์หลายเท่าตัว

ชนิดของหัวกระจายน้ำดับเพลิง

สปริงเกอร์ดับเพลิงมีหลากหลายชนิด ตามมาตรฐาน NFPA13 ได้มีการแบ่งประเภทสปริงเกอร์ไว้ถึง 14 แบบ เช่น ESFR, Extend Coverage Sprinkler, Large Drop Sprinkler, Convensional Sprinkler, Open Sprinkler, Standard Spray Sprinkler etc.

โดยแต่ละชนิดก็จะมีผลิตภัณฑ์อีกหลายแบบ แต่ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในอาคารทั่วไปเป็นแบบ Standard Spray Sprinkler, ½”orifice, K=5.6 ชนิดกะเปาะแก้ว Glass Bulb ทำงานโดยเมื่อเกิดความร้อนถึงอุณหภูมิของสปริงเกอร์ที่กำหนดไว้ โดยสีของกะเปาะแก้วจะบ่งบอกถึงอุณหภูมิทำงานของสปริงเกอร์ซึ่งเป็นมาตรฐานสากล โดยในพื้นที่ทั่วไปมักจะติดตั้งสปริงเกอร์กะเปาะสีส้มหรือสีแดง ซึ่งจะทำงานที่อุณหภูมิ 135°F (57°C) หรือ 155°F (68°C)

แต่สำหรับพื้นที่อื่นๆ ที่อาจมีอุณหภูมิสูงกว่าปกติ เช่น ในห้องครัว ก็จะเลือกอุณหภูมิทำงานที่สูงกว่า เช่น 200°F (93°C) เป็นต้น นอกจากนั้นจะต้องเลือกรูปแบบการติดตั้งตามพื้นที่ เช่น แบบหัวคว่ำ (Pnedent), แบบหงาย (Up-right), แบบติดข้างผนัง (Side-wall) โดยผู้ออกแบบงานระบบจะสามารถคำนวณและดำเนินการออกแบบตามรูปแบบของอาคารได้

โดยหัวกระจายน้ำดับเพลิงหนึ่งตัวแบบมาตรฐานตาม NFPA 13 จะสามารถครอบคลุมพื้นที่ในอาคารที่มีความเสี่ยงภัยต่ำ (Light Hazard) ได้ไม่เกิน 200 ตารางฟุต โดยไม่มีสิ่งกีดขวาง และหากเป็นอาคารที่มีความเสี่ยงภัยสูงปานกลาง (Ordinary Hazard) หรืออาคารที่มีความเสี่ยงภัยสูง (Extra Hazard) การออกแบบก็จะต้องลดจำนวนพื้นที่ลงเหลือ 130 ตารางฟุต และ 90 ตารางฟุตต่อตัวตามลำดับ และจะต้องติดตั้งครอบคลุมพื้นที่ทั่วทั้งอาคาร โดยจะมีข้อยกเว้นในบางพื้นที่ที่ไม่ควรติดตั้ง เช่น ในห้องผ่าตัดของโรงพยาบาล ห้องควบคุม ซึ่งอาจต้องติดตั้งระบบดับเพลิงประเภทอื่นๆ ทดแทน
ประโยชน์ของระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง

ทำงานได้อัตโนมัติ เมื่อเกิดเพลิงไหม้
ป้องกันอันตรายครอบคลุมพื้นที่ทั่วทั้งอาคารหรือโรงงาน
มีระบบกริ่งสัญญาณเตือนภัย เมื่อติดตั้งพร้อมวาล์วสัญญาณแจ้งเหตุ (Alarm Check Valve)
ลดความร้อนและดับเพลิงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ลดความเสียหายรุนแรงต่อชีวิตและทรัพย์สิน

อุปกรณ์ประกอบของระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง

ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงหรือสปริงเกอร์จะทำงานอย่างได้อย่างสมบูรณ์แบบ จะต้องมีการติดตั้งอุปกรณ์ดังนี้
เครื่องสูบน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ (Fire Pump)
วาล์วสัญญาณแจ้งเหตุ (Alarm Check Valve)
วาล์วควบคุม (Floor Control Valve)
ตัวจับสัญญาณการไหลของน้ำ (Water Flow Detector)

ดังนั้น ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงจึงต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญในการออกแบบ คำนวณ และติดตั้ง เพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อป้องกันชีวิตและทรัพย์สินอันมีค่าของท่าน นอกจากนั้นผลิตภัณฑ์ที่เลือกใช้ ควรผ่านการรับรองมาตรฐานจากสถาบันที่เชื่อถือได้ เช่น Uunderwriter Laboratories (UL) หรือ Factory Mutual (FM) เป็นต้น

ส่วนประกอบของหัวกระจายน้ำดับเพลิง

หัวกระจายน้ำดับเพลิงประกอบด้วยวัสดุหลักดังนี้
ตัวผลิตภัณฑ์ (Frame)
แผ่นกระจายน้ำ (Deflector)
กระเปาะแก้ว (Bulb)
ซีล (Seal/cap)

โดยหัวกระจายน้ำดับเพลิงรุ่นมาตรฐาน จะสามารถทนแรงดันใช้งานได้ถึง 250 psi. และผ่านการทดสอบแรงดันไม่น้อยกว่า 500 psi. และได้รับการรับรองจากสถาบันที่เชื่อถือได้